Praktisch

La Compagnie
des Moëres
2 woningen

La Compagnie
des Moëres
De Moeren
De natuur en haar landschap
De Westhoek kent een verscheidenheid van landschappen. De platte polders van de Moeren zijn met hun wijde velden uniek. Het landschap wordt getypeerd door rechte verbindingswegen afgezoomd met bomen en door vierkante of rechthoekige percelen. Hier en daar staat nog een oude windmolen of de resten ervan waarmee water werd opgevijzeld.
‘De wind laat er zich niet kooien’, schreef Karel Van Nieuwkerke in zijn blog over zijn meest geliefde stuk uit de koers Gent-Wevelgem.
Al ben je geen vogelkenner, vogels spotten en herkennen is voor vele bezoekers een uitdaging. We brengen je alvast op weg met wat extra info, ter plaatse beschikbaar. Laat je verwonderen door de bonte of groene specht, hazen en fazanten, grauwe kiekendieven, uiltjes, valkjes, reigers, wilde zwanen, …

GESCHIEDENIS VAN DE MOEREN
Drooglegging en onderwaterzettingen
Op het einde van de 16e eeuw was het gebied De Moeren een laaggelegen moeraslandschap met twee grote poelen op de grens van het huidige België en Frankrijk (30 km², waarvan 1/3 op Belgisch grondgebied). Omdat het lager lag dan de zeespiegel, was het niet gemakkelijk om de regio droog te leggen. De Antwerpenaar Wenceslas Cobergher slaagde er, in opdracht van Aartshertogen Albrecht en Isabella, tussen 1622 en 1626 in om het zoetwatermeer droog te malen na de aanleg van een 8 km lange ringvaart, een dijk en 22 windmolens. Pas in 1815 werd het gebied definitief in landbouwgrond omgezet. Deze plek was echter strategisch, en het drooggelegde stuk werd later meermaals bewust onder water gezet.
WO I
Tijdens de Eerste Wereldoorlog speelden Houtem en De Moeren een belangrijke rol achter het IJzerfront. In de pastorie van Houtem was van 1915 tot 1918 het hoofdkwartier van het Belgische leger gevestigd. De Moeren bood onderdak aan Belgische militaire vliegtuigen en werd vanaf augustus 1917 ook de verblijfplaats van koning Albert I en zijn gezin, in kasteel Sint-Flora. De officieren verbleven in het kasteel La Cense en gebruikten de pas gebouwde schuur voor de stalling van de paarden. (nu de schuur van La Compagnie des Moëres)
WO II
Eind mei 1940 lag de streek rond De Moeren en Bulskamp in de frontzone van de terugtocht naar Duinkerke. Britse troepen boden hier felle weerstand om de evacuatie van geallieerde soldaten via de kust mogelijk te maken (operatie dynamo). Dit verdrongen verhaal van gevechten en bombardementen eisten slachtoffers onder militairen en burgers. Op het kerkhof van Bulskamp herinneren hun graven nog aan deze periode. Het is tijdens deze dagen dat het kasteel La Cense (op het domein van La Compagnie des Moëres) afbrandde. Het werd pas na WOII als de woning, in het midden van het domein, terug opgetrokken.
Eind 1943 vrezen de Duitse bezetters een geallieerde landing op de stranden van het Nauw van Calais. Veldmaarschalk Rommel geeft in januari 1944 het bevel om de laaggelegen gebieden achter de kuststrook onder water te zetten. De Duitsers planden zo om zich bij landing of bevrijding te verschansen in Duinkerke; zo bleef de haven onbruikbaar voor de geallieerden. In de Moeren moeten de inwoners hun dorpen vóór 15 februari verlaten. De Franse ‘Les Moëres’ stonden al in februari onder water. De Belgische bleven nog even gespaard, tot 23 maart. Een berm bij de Franse grens werd doorbroken en de verlaten van de Ringsloot werden geopend. In geen tijd bereikte het water een hoge hoogte. De huidige gebouwen 'de schuur', de woning van de landbouwers op het erf en de conciërgewoning' van la Compagnie des Moëres stonden een aantal maanden tot 2m onder water. De voormalige landbouwerwoning werd hierdoor verwoest. De landbouwfamilies uit de streek kregen als compensatie voor de onderwaterzetting een Moerhuisje. Zo is de vakantiewoning tot 6 personen nog steeds, samen met 27 andere gelijkaardige woningen een herinnering aan deze periode. Pas drie jaar na de oorlog kon opnieuw geoogst worden; de landbouwgrond moest eerst ontzilt worden met kalk.
Op heden
De complexe waterafvoer naar hoger gelegen gebieden in Frankrijk gebeurt door de Westkustpolder. Om het water op peil te houden, wordt de regio nog steeds constant bemaald, nu wel elektrisch. Een bezoekje aan de Sint-Karelsmolen (op afspraak te reserveren) leert je er meer over.